Carlos Giménezen "Paracuellos"

Hemen duzue azken klasean landu genuen komikiaren erreferentzia eta egilearen web orrialde ofiziala. Ikasturte amaieran gaudenez, batzuek horrelako harri bitxiak lasaiago irakurtzeko aukera izango duzue. Beste batzuek, ordea, aste pare bat gehiago itxoin behar, ezta? Lanari eutsi eta zorte on Unibertsitaterako Hauta-probetan!

"Paracuellos" lana espainiar komikiaren historiaren funtsezko sorkuntzetako bat da. Carlos Giménezen haurtzaroan dago oinarrituta, eta Jendarte Urgazpeneko etxe bateko ume-talde baten bizipenak kontatzen ditu. Francoren Diktadurako unerik zirraragarrienetako baten erretratu zehatza da, noiz eta komikia gosearen eta gerra ostearen ondorioak jasaten ari ziren umeen belaunaldi oso baten elikagai eta poztasun bakarra zenean.

• Carlos Giménez-en web orrialdea.
  

1934ko Urria

Testuak: Antonio Murillo
Marrazkiak: Rodrigo Hernandez Cabos
Argitaletxea: Ediciones de la Torre, Madrid
Urtea: 1981

Alemanian nazismoak gora egin zuenean eta Austrian sozialdemokratek zuten politika errepresiboa zelakoa zen garbi ikusi zenean...

beldurra sentitu zuten Europa erdialdeko mugimendu horiek CEDArekin lortzen zituztenek, eskuineko konfederazioan, kristau-demokratekin batera, faxismoak erakartzen zituen eskuin muturreko pertsonak ere bazeuden eta.

Urriaren hasieran greba orokor iraultzailea deitu zuten Errepublika osoan.

Madrilen hasiera-hasieratik porrot egin zuen.

Urriaren 6an, Luis Companys Kataluniako Generalitateko presidenteak Gobernu zentralarekin hautsi zuen. Estatu katalana aldarrikatu zuen Errepublika federal espainolaren barruan.

Generalitata errenditu egin zen eta Madrilego Gobernuak Kataluniako Estatutua bertan behera utzi eta ehunako atxiloketa agindu zituen. Kataluniako matxinadak hamar ordu iraun eta 46 hildako utzi zituen.

Greba orokorra hasi zenetik, Errepublika osoa Asturiasera begira ipini zen, han bakarrik zeudelako beharginak elkartatua eta borroka armaturako prest.

Franco generalaren gidaritzapean, bederatzi egunetan mila asturiar eta hirurehun soldado espainiar hil ziren. Mugimendu iraultzailea gelditu ondoren, errepresaliak toki guztietara hedatu ziren eta 30.000 pertsona atxilotu.

Horrela idatzi zuen Pedro Garfias olerkari komunista eta 27ko Belaunaldiko kideak, Asturiasek egindako sakrifizioa gogoratuz.

Dos veces dos has tenido
ocasión para jugarte
la vida en una partida
y las dos te la jugaste.
¿Quién derribará este árbol
de Asturias, ya sin remajes,
desnudo, seco, clavado
con su raíz entrañable
que corre por toda España
llenándonos de coraje?
Mirad obreros del mundo
sus siluetas recortarse
contra ese cielo impasible,
vertical, inquebrantable.
Firme sobre roca firme,
heridad viva su carne.
Millones de puños gritan
su cólera por los aires;
millones de corazones
golpean contra sus cárceles.
Prepara tu último salto,
lívida muerte cobarde,
prepara tu salto último,
que Asturias está aguardándote.
¡Sola en mitad de la tierra,
hija de mi misma madre!

Bideo labur honetan [02:33 min.] gertaera historiko horien irudiak ikus ditzakezu:

Iturria: http://www.youtube.com/watch?v=lD9HrdcUZEQ

Komikia: "Bandolero", Carlos Gimenez.

Komikiak ere tresna ezin hobeak dira gertaera historikoetara hurbil gaitezen. Komikigileen artean Carlos Giménez espainola azpimarratu beharra dago. Frankoren diktadura eta Trantsizio politikoa aztertu nahi izanez gero, madrildarraren Paracuellos, Barrio, Rambla arriba, Rambla abajo, España Una, Grande y Libre edo Profesionalak irakurri behar dira nahitanahiez.

"Bandolero" lanean, Carlos Gimenezek Juan Caballero XIX. mendeko bidelapur ospetsuaren autobiografia egokitu du. Javier Comasek hitzaurrean dioen bezala, "Hombres a caballo, cortijos, inserción de la figura en el paisaje, existencia solitaria en la naturaleza, acciones de bandidaje, persecución por las fuerzas de la ley, y, en definitiva, numerosos factores de época que equiparaban la Andalucía del siglo XIX y el antiguo Oeste americano. La visualización requerida por el escenario y peripecias ha permitido a Carlos Giménez extremar el sentido del espectáculo en la puesta en escena". Hona hemen "Bandolero"ren lehenengo orria:

Andaluziako bandolero erromantikoaren irudia XIX. mendeko lehenengo hamarkadetan sortu zen, zehazki Independentzia Gerraren ondoren. Klase ertainik ez duen eta Latifundisten menpe dagoen jendarte batean sortu zen, non jopuek, morroiek eta mirabeek, eskubide sozialik gabekoek, erabateko pobrezia eta injustizia pairatu behar izaten dituzte.

Hala ere, urka, migueleteak eta Armada ez dira nahikoak bidelapurreriaren amaiera azaltzeko. Carlos Giménezek dioen bezala, "... a aquél lo mataron tres inventos que, a mediados del siglo XIX, hicieron su aparición en Andalucía: el ferrocarril, el telégrafo y la benemérita Guardi Civil aplicando sistemáticamente la ley de fugas, con la que multitud de presos y sospechosos de bandolerismo, al ser conducidos de una a otra cárcel, eran muertos al intentar huir".

Badakizue, norbait irakurtzera animatuz gero, niri eskatu besterik ez duzue egin behar.